Tarladaki kuyu pompasını jeneratörle ya da uzun bir enerji hattıyla çalıştırmak hem masraflı hem zahmetli. Güneş enerjili sulamada pompa, gündüz doğrudan panellerden beslenir.
Sistem nasıl çalışır?
Paneller doğru akım (DC) üretir. Sulama pompası inverteri bu enerjiyi pompanın kullandığı alternatif akıma çevirir ve güneşin gücüne göre pompanın devrini ayarlar: güneş güçlendikçe pompa hızlanır, bulut geçince yavaşlar. Hazır sulama paketlerinde batarya yoktur; gündüz basılan su bir depoda ya da havuzda biriktirilir. Kısacası bataryanın işini su deposu görür.
Pompa gücüne göre kaç panel?
Panel gücü, pompanın gücünden belirgin şekilde fazla seçilir; çünkü paneller günün büyük bölümünde etiket güçlerinin altında üretir ve pompanın sabah erken saatlerde de dönebilmesi istenir. TommaTech’in hazır sulama paketleri buna iyi bir örnek:
| Pompa | Paketteki panel | Toplam panel gücü | Pompa inverteri |
|---|---|---|---|
| 7,5 kW (10 HP), üç faz | 21 × 550 Wp | 11,55 kWp | 11 kW |
| 15 kW (20 HP), üç faz | 45 × 550 Wp | 24,75 kWp | 18,5 kW |
| 1,5 kW (2 HP), tek faz | 9 × 550 Wp | 4,95 kWp | 2,2 kW |
Orta ve büyük pompalarda panel gücü, pompa gücünün yaklaşık 1,5–1,7 katı. Küçük pompalarda oran daha yüksek çıkabilir; çünkü inverterin çalışabilmesi için panel dizisinin belirli bir gerilime ulaşması gerekir. Üretici de bu adetlerin asgari referans olduğunu, her pompa için ayrı hesap yapılması gerektiğini belirtiyor.
Pompa gücünü ne belirler?
Pompanın suya aktardığı güç, saatteki su miktarına (debi) ve suyun basılacağı toplam yüksekliğe bağlıdır:
Hidrolik güç (kW) ≈ 9,81 × debi (m³/sn) × toplam basma yüksekliği (m)
Örnek: Saatte 20 m³ su, 80 metre toplam basma yüksekliği. 20 m³/saat yaklaşık 0,0056 m³/sn eder: 9,81 × 0,0056 × 80 ≈ 4,4 kW. Pompa ve motor verimini birlikte yaklaşık %60 kabul edersek motorun çekeceği güç 7,3 kW civarına çıkar; bu da 7,5 kW (10 HP) sınıfı bir pompa demektir. Verim pompadan pompaya değişir; kesin seçim pompanın eğrisine göre yapılır.
Günde ne kadar çalışır?
Sulama sezonu güneşin en güçlü olduğu aylara denk gelir. PVGIS verisine göre Adana’da 1 kWp panel Temmuz’da yaklaşık 160 kWh, yani günde 5 kWh’in biraz üzerinde üretir. Tablodaki 11,55 kWp’lik paket Temmuz’da günde ortalama 60 kWh civarı enerji üretir; bu, 7,5 kW’lık pompanın tam güçte yaklaşık 8 saat çalışmasına denk gelen bir enerjidir. Gerçekte pompa sabah ve akşam düşük devirde, öğleye doğru tam güçte çalışır. Günlük su miktarını kuyunuzun verebileceği debi de sınırlar.
Şebekeli sulama aboneliğinde dikkat
Kuyunuzda tarımsal sulama aboneliğiyle şebeke varsa sistem şebekeye bağlı da kurulabilir. EPDK düzenlemeleriyle tarımsal sulama, sanayi ve ticarethane aboneliklerinde üretim ve tüketim artık saatlik olarak mahsuplaşıyor; mesken aboneliklerinde ise aylık uygulama sürüyor. Bu yüzden şebekeli sulamada pompanın güneş varken çalışması, yatırımın geri dönüşünü doğrudan etkiliyor.
Ürün seçenekleri için güneş enerjili sulama sayfamıza bakabilirsiniz. Kuyunuzun derinliği, pompanızın gücü ve günlük su ihtiyacınızla ücretsiz keşif isteyin; paneli ve inverteri buna göre hesaplayalım.